MIÊdzynarodowe studia filozoficzne




PDF просмотр
НазваниеMIÊdzynarodowe studia filozoficzne
страница38/119
Дата конвертации03.10.2012
Размер1.34 Mb.
ТипДокументы
1   ...   34   35   36   37   38   39   40   41   ...   119

Eugeniusz Wojciechowski
Rodzajnik nieokreślony.
Rola rodzajnika nieokreślonego (η - kategorii n/u) może być podobna do rodzaj-
nika określonego (w zdaniach ogólnych) lub przejawia się w specyfikacji indywiduum
z zakresu nazwy powszechnikowej spełniającego daną formułę zdaniową13. Przyjmie-
my dla tego funktora następujące reguły:  
  Oη 
α(ηa)/xεa 6 α(x)
  Iη 
xεaϖα(x)/α(ηa)
Np. Eine Spiegelreflexkamera besteht aus. .
A lion is an animal.
Reguły wtórne:
  Oη2 
α(ηa)/x*εaϖα(x*)  [Re,Oη]
  Oη3 
αs(ηa)/x*εaϖα(x*)  [Re,Rs,Oη]
Np. Ein Hund hat mich gebissen14.
4. Nazwy powszechnikowe jako skróty
Pewne zdania z nazwami powszechnikowymi, w języku naturalnym bez rodzaj-
ników, mogą być traktowane jako skróty zdań bardziej rozbudowanych, będącymi 
zdaniami ogólnymi. 
Zaproponujemy  reguły  translacji  z  języka  naturalnego  na  preferowany  tu  język 
formalny i odwrotnie. Są to odpowiednio reguła ekspansji (rozwijania) i odrotna do 
niej reguła redukcji (zwijania): 
  RE 
α(a)/xεa 6 α(x)
  RR 
xεa 6 α(x)/α(a)
Przykładem wykorzystania tych reguł jest przejęcie między językiem fizyki, przy
pewnym standardowym ujęciu podręcznikowym, na język fizyki w ujęciu formalnym
(spełniającym pewien standard metodologiczny).
W  ujęciu  podręcznikowym  możemy  znaleść  następujące  słowne  sformułowanie 
drugiego prawa Newtona:
siła działająca na ciało = przyspieszenie ciała x masa ciała,
co możnaby oddać krócej przez formułę15
  f(c) = a(x)Hm(c)
Przy pomocy RE ta formuła może być rozwinięta na16:
  xεc 6 f(x) = a(x)Hm(x) 
1  .Jest  to  rozwinięcie  referatu  wygłoszonego  podczas  VII  Polskiego  Zjazdu  Filozoficznego
(Szczecin, 14-18.09.2004).
2  Zob. E. Wojciechowski, Cztery typy predykacji, Studia Filozoficzne, Tom 6-7, 1988, ss. 117-
126 oraz E. Wojciechowski, Types of predication, [w:] Philosophical Logic in Poland, pod red. 
80 | Parerga · MIÊDZYNARODOWE STUDIA FILOZOFICZNE · NR 1/2005 

Między językiem naturalnym a formalnym
J. Woleńskiego, Dordrecht 1994, ss. 307-319. 
3  Ontologią elementarną jest fragment ontologii (Leśniewskiego), w którym kwantyfikatory
wiążą jedynie zmienne kategorii nazwowej.
4  W  analizowanych  niżej  kontekstach  mogą  występować    jeszcze  inne  symbole,  których 
pojawienie się będzie wcześniej sygnalizowane. 
5  Jest  to  fragment  konstrukcji  przedstawionej  w:  L.  Borkowski,  Bezkwantyfikatorowy
założeniowy system rachunku nazw . Część I, [Roczniki Filozoficzne], Tom XXVIII, 1980, ss. 
133-148 i  L. Borkowski, Bezkwantyfikatorowy założeniowy system rachunku nazw. Część II, 
[Roczniki Filozoficzne], Tom XLI, 1993, ss. 11-21.
6  Ma to związek z rachunkiem BRN, jako preferowaną tu konstrukcją logiczną.
7  Por.  E.  Wojciechowski,  O  wyrażeniach  kwantyfikujących w   języku naturalnym. 
Z semantyki wyrażeń «wszystkie» i «pewne», [Ruch Filozoficzny], Tom   LI, 1994, ss. 300-
305.  Z  historycznego  punktu  widzenia,  interpretacja  ta  ma  związek  z  ideą  kwantyfikacji
orzeczników. Zob. w tej sprawie E.Wojciechowski,  Zwischen der Syllogistik und den Systemen 
von  Leśniewski:  Eine  Rekonstruktion  der  Idee  der  Quantifizierung der Prädikate,  (Grazer 
Philosophische Studien), Tom 48, 1994, ss.165 200. 
8  Por. E. Borkowski, Bezkwantyfikatorowy założeniowy system rachunku nazw . Część I, op. 
cit., s. 143 oraz E.Wojciechowski,  Pewien bezkwantyfikatorowy rachunek nazw, [w:] Logika 
& Filozofia Logiczna. FLFL 1996 1998, pod red. J.Perzanowskiego i A.Pietruszczaka, Toruń. 
2000], s.110.
9  Por. E. Wojciechowski, O wyrażeniach kwantyfikujących w języku naturalnym. ., op. cit.
10  Ibidem. W języku naturalnym pojawiają się one stosunkowo rzadko.
11  Por.  S.  Karolak,  Rodzajnik,  [w:]  Encyklopedia  językoznastwa  ogólnego,  pod  red.  
K. Polańskiego, wyd.2., Ossolineum, Wrocław 1999.
12  Ibidem. W przykładach ograniczymy się do jezyka niemieckiego i angielskiego. Zob. rownież 
R.Carnap, Abriss der Logistik, Springer Verlag, Wien 1929, s.91 i H.Reichenbach, Elementy 
logiki formalnej (Fragmenty), [w:] Logika i język, pod red. J.Pelca, PWN, Warszawa 1967, 
s.101nn. 
13  Por. S. Karolak, op. cit., R. Carnap, op. cit., s. .91 i H. Reichenbach, op. cit. , s.103nn.
14  Por. R. Carnap, op. cit. , s. 91.
15  Formuła ta z metodologicznego punktu widzenia winna być czytana: «miara siły dzałającej 
na ciało jest równa mierze przyspieszenia działającego na (to) ciało pomnożonej przez miarę 
masy (tego) ciała.» Poprzednie zdanie, będące słownym sformułowaniem tego prawa jest 
metodologicznym uproszczeniem takiego odczytania.  
16  W  przypadku  przyjęcia  ontologii  elementarnej  jako  preferowanego  systemu  formalnego, 
reguła ekspansji miałaby formę α(a)/Πx(xεa � α(x)) i rozwinięcie tej formuły miałoby postać - 
Πx(xεc � f(x) = a(x)�m(x)). Por. W.Mejbaum, Prawa i sformułowania, [w:] Prawa-konieczność-
prawdopodobieństwo, pod red. S. Amsterdamskiego, Z. Augustynka i W. Mejbauma, Książka  
i Wiedza, Warszawa. 1964.
W Y¯SZA SZKO£A FINANSÓW I ZARZ¥DZANIA W WARSZAWIE | 81
1   ...   34   35   36   37   38   39   40   41   ...   119

Похожие:

MIÊdzynarodowe studia filozoficzne iconStudia mythologica Slavica

MIÊdzynarodowe studia filozoficzne icon2 Studia russica Edited by Mila Nortman Laura Rossi Ivan Verč edizioni lint

MIÊdzynarodowe studia filozoficzne iconКашкин В. Б. Грамматика поэтического дискурса и перевод // Studia Germanica et Romanica. Iноземнi мови. Зарубiжна литература. Методика викладання. Донецьк
Кашкин В. Б. Грамматика поэтического дискурса и перевод // Studia Germanica et Romanica. Iноземнi мови. Зарубiжна литература. Методика...

Разместите кнопку на своём сайте:
TopReferat


База данных защищена авторским правом ©topreferat.znate.ru 2012
обратиться к администрации
ТопРеферат
Главная страница